جراحی تیروئید یا تیروئیدکتومی یکی از روش های درمانی مهم در بیماری های مربوط به غده تیروئید است که معمولا اکثر افراد کم و بیش دچار آن هستند. این عمل ممکن است برای درمان کم کاری یا پرکاری تیروئید ، گواتر ، ندول های تیروئیدی و حتی سرطان تیروئید انجام شود. بسته به شرایط بیمار ، جراح بخشی از تیروئید یا کل غده تیروئید را طی عمل جراحی بر می دارد. در این مقاله ، بهترین جراح عمومی کرج درباره انواع عمل تیروئید و همه نگرانی های افراد متقاضی جراحی شرح داده است. پس تا انتها همراه ما باشید.
چه زمانی جراحی تیروئید لازم است ؟
به گفته دکتر جراح عمومی خوب کرج ، دکتر امید گلی ، معمولاً پزشک زمانی عمل تیروئید را توصیه می کند که تیروئید بزرگ شده (گواتر) باعث فشار بر نای و مری شود. همچنین ، در صورتی که وجود ندول تیروئید مشکوک به سرطان تشخیص داده شود یا بیمار مبتلا به سرطان تیروئید باشد نیز انجام عمل تیروئیدکتومی توصیه می شود.
افزون بر این ها ، اگر پرکاری تیروئید با دارو و ید رادیواکتیو درمان نشود یا در صورتی که غده تیروئید باعث اختلال در بلع یا تنفس شود ، انجام جراحی ضروری است. به طور کلی ، این جراحی برای درمان انواع بیماری های تیروئید در مرحله پیشرفته به کار می رود.
انواع جراحی تیروئید
- تیروئیدکتومی کامل : در این روش ، کل غده تیروئید برداشته می شود. معمولاً برای بیماران مبتلا به سرطان تیروئید یا گواتر شدید استفاده می شود.
- تیروئیدکتومی نیمه یا لوبکتومی : در این نوع عمل تیروئید فقط یک لوب (بخش) از تیروئید برداشته می شود. اگر ندول یا مشکل فقط در یک سمت باشد ، این روش انجام می شود.
- تیروئیدکتومی ساب توتال : در این روش ، بیشتر تیروئید برداشته می شود اما بخشی کوچک باقی می ماند تا عملکرد طبیعی بدن حفظ شود.
آیا جراحی تیروئید سخت است ؟
از منظر پزشکی ، عمل تیروئیدکتومی یک عمل حساس اما ایمن است. در روزگار گذشته ، نرخ مرگ و میر در عمل جراحی تیروئید بهدلیل عفونت و خونریزی تا ۴۰٪ هم گزارش شده بود ، اما امروزه با تکنیک های نوین و تجهیزات پیشرفته ، این خطر بسیار کاهش یافته است. با وجود پیچیدگی های اطراف نقاط عصبی و غدد کوچک ، نتایج موفقیت آمیز در دستان جراح متخصص با مهارت بسیار بالا نهفته است.
برای دریافت مشاوره و نوبت عمل ابدومینوپلاستی در کرج از دکتر امید گلی فرم تماس زیر را پر کنید.
جراحی تیروئیدکتومی چگونه انجام می شود ؟
مراحل انجام جراحی تیروئید یا عمل تیروئیدکتومی برای برداشتن بخشی از غده تیروئید یا کل آن به شرح زیر است :
🔸آماده سازی بیمار
پس از انجام آزمایش های لازم و بررسی آن ها توسط پزشک متخصص ، بیمار برای انجام عمل تحت بیهوشی عمومی قرار می گیرد تا در طول عمل هیچ دردی احساس نکند. گاهی قبل از عمل آزمایش خون و سونوگرافی برای بررسی وضعیت تیروئید انجام می شود.
🔸نحوه برش جراحی
جراح برشی کوچک (معمولاً ۶ تا ۱۰ سانتی متر) در قسمت جلوی گردن ، درست در امتداد خطوط طبیعی پوست ایجاد می کند. این برش به گونه ای طراحی می شود که بعد از ترمیم ، جای بخیه تا حد امکان کمتر دیده شود.
🔸دسترسی به غده تیروئید
در مرحله بعد ، جراح به آرامی عضلات گردن را کنار می زند تا به غده تیروئید برسد. در این مرحله ، دقت زیادی لازم است تا اعصاب حنجره (عصب صوتی) و غدد پاراتیروئید آسیب نبینند.
🔸برداشتن تیروئید
بسته به نوع بیماری و شدت آن ، ممکن است یک لوب (تیروئید یک طرف گردن) ، هر دو لوب (تیروئیدکتومی کامل) یا فقط بخشی از غده طی جراحی تیروئید خارج شود. سپس ، خونریزی با دقت کنترل می شود و رگ ها بسته می شوند.
🔸بستن برش
پس از خارج کردن قسمت مورد نظر ، محل برش با نخ بخیه بسته شده و پانسمان سبک روی آن قرار می گیرد. در برخی موارد برای جلوگیری از تجمع خون ، لوله کوچکی به نام درن گذاشته می شود که معمولاً طی ۲۴ تا ۴۸ ساعت بعد از عمل تیروئید برداشته می شود.
نکات مهم بعد از جراحی تیروئید
🔴 بیمار معمولاً ۱ تا ۲ روز در بیمارستان بستری می ماند.
🔴 در صورت برداشتن کامل تیروئید ، طبق تجویز جراح ، مصرف قرص لووتیروکسین به عنوان هورمون جایگزین ضروری است.
🔴 مراقبت از زخم ، پرهیز از فشار آوردن به گردن و رعایت دستورات پزشک برای جلوگیری از عوارض بسیار اهمیت دارد.
📌 به زبان ساده : جراحی تیروئید یک عمل نسبتاً ایمن است که با دقت بالا انجام می شود. جراح تلاش میکند هم غده بیمار را خارج کند و هم تا جای ممکن از بروز مشکلاتی مثل تغییر صدا یا اختلال در غدد پاراتیروئید جلوگیری کند.
طول عمر بعد از برداشتن تیروئید
بسیاری از مطالعات پزشکی نشان می دهند که بعد از جراحی تیروئید ، طول عمر بیمارانی که تیروئید خود را به صورت کامل یا جزئی برداشته اند ، در صورت مصرف منظم داروهای جایگزین (لووتیروکسین) تحت نظارت پزشکی ، تفاوتی با افراد عادی ندارد. اما ضروری است که مراقبت های پس از عمل منظم انجام شود تا طول عمر و کیفیت زندگی حفظ گردد.
زندگی بعد از برداشتن غده تیروئید
در کنار طول عمر طبیعی ، کیفیت زندگی بیماران تحت عمل تیروئید نیز موضوعی مهم است. برخی بیماران گزارش می دهند که خستگی ، اضطراب ، مشکلات خواب ، درد و افسردگی در ماه های اول پس از جراحی تیروئید افزایش می یابد ، اما این نشانه ها غالباً مقطعی هستند.
✅ در مواردی مانند تیروئیدیت هاشیموتو ، برداشت کامل تیروئید می تواند به بهبود کیفی زندگی و کاهش علائم منجر شود.
مراقبت های بعد از عمل تیروئید
پس از جراحی تیروئید ، بیمار باید به توصیه های پزشک توجه کند تا روند بهبودی سریع تر شود. از جمله مواردی که باید رعایت شوند عبارت اند از :
- استراحت کافی در روزهای ابتدایی
- پرهیز از فعالیت های سنگین
- مصرف داروهای تجویز شده (مانند لووتیروکسین در صورت برداشتن کل غده)
- مراقبت از زخم جراحی و تمیز نگه داشتن آن
- پیگیری آزمایش های هورمونی طبق دستور پزشک
هزینه جراحی تیروئید
هزینه عمل تیروئیدکتومی بسته به نوع بیمارستان (خصوصی یا دولتی) ، دستمزد جراح ، میزان سختی عمل و نیاز به بستری متغیر است. در ایران معمولاً بیمه های پایه و تکمیلی بخش قابل توجهی از هزینه را پوشش می دهند. برای اطلاع دقیق از هزینه عمل در زمان مورد نظر به مطب جراح مورد نظر مراجعه کنید تا مشاوره لازم ارائه شود.
عوارض جراحی تیروئید
هر عمل جراحی ممکن است عوارضی داشته باشد. عوارض احتمالی عمل تیروئید نیز معمولا در برخی افراد شامل موارد زیر است :
- گرفتگی یا تغییر صدا به دلیل آسیب به تارهای صوتی
- کاهش سطح کلسیم خون به علت آسیب به غدد پاراتیروئید
- عفونت محل برش جراحی
- خونریزی یا هماتوم
- نیاز به مصرف دائمی قرص های هورمونی پس از برداشتن کامل تیروئید
عوارض برداشتن تیروئید در زنان
زنان ممکن است پس از عمل تیروئیدکتومی حساس تر باشند و موارد زیر را تجربه کنند :
❎ هیپوتیروئیدیسم پس از عمل : منجر به خستگی ، کاهش متابولیسم ، افزایش وزن ، خشکی پوست و یبوست می شود ؛ نیاز به مصرف قالب لووتیروکسین دارد.
❎ اگر سطح داروی تیروئیدی تنظیم نشود ، ممکن است پوکی استخوان یا تغییرات خلق و خو نیز دیده شود.
احساس خفگی بعد از جراحی تیروئید
برخی بیماران پس از جراحی ، با احساس وجود چیزی در گلویشان یا خفگی روبرو می شوند. این موضوع می تواند به علت نکروز یا هماتوما (لخته خون) در محل جراحی باشد که باعث فشار بر ساختارهای اطراف می شود. در اکثر موارد این احساس موقت است و با بهبود جای زخم و رفع التهاب ، از بین می رود.
یبوست بعد از جراحی تیروئید
یکی از عوارض شایع پس از عمل های جراحی ، از جمله عمل تیروئید ، یبوست است که معمولا به دلایلی همچون مصرف داروهای بیهوشی ، مسکن های قوی مثل اپیوئیدها و کاهش فعالیت بدنی در دوران نقاهت ایجاد می شود. راهکارهای کاهش یبوست شامل موارد زیر است :
- مصرف آب کافی
- استفاده از ملین ها یا نرم کننده های مدفوع (مثل دکوسیت یا میرالکس)
- شروع رژیم غذایی پر فیبر با اجازه پزشک
- تحرک در حد امکان با نظارت پزشک
مزایا و معایب جراحی تیروئید
✅ مزایا :
- درمان قطعی گواتر بزرگ و سرطان تیروئید
- رفع فشار بر نای و مری
- بهبود علائم پرکاری یا کم کاری شدید
❌ معایب :
- احتمال نیاز به مصرف مادامالعمر داروهای تیروئیدی
- احتمال بروز عوارض جراحی
کلام آخر
جراحی تیروئید یکی از درمان های اصلی برای مشکلات جدی تیروئید مانند گواتر بزرگ ، سرطان تیروئید ، ندول های مشکوک و پرکاری مقاوم به دارو است. انتخاب بهترین جراح تیروئید ، رعایت مراقبت های بعد از عمل و پیگیری منظم پزشکی نقش بسیار مهمی در موفقیت این جراحی دارند.
