هموروئید یا بواسیر یکی از بیماری های شایع مقعدی است که بر اثر تورم و التهاب رگ های خونی اطراف مقعد و راست روده ایجاد می شود. این بیماری می تواند خفیف یا شدید باشد و زندگی روزمره بیمار را تحت تأثیر قرار دهد. آشنایی با علائم و علت بروز بواسیر و روش های درمان هموروئید کمک می کند از عوارض جدی جلوگیری کنیم. از این رو ، در مقاله پیش رو ، بهترین جراح عمومی کرج ، به شرح این بیماری و چگونگی درمان آن پرداخته ایم.
هموروئید چیست ؟
هموروئید که در اصطلاح عامیانه بواسیر نیز نامیده می شود ، زمانی رخ می دهد که فشار زیادی بر رگ های مقعد وارد شده و باعث ورم یا گشاد شدن آن ها شود. این بیماری انواع و شدت گوناگونی دارد که در ادامه ، بهترین جراح عمومی کرج ، دکتر امید گلی ، به تفصیل به آن پرداخته است.
انواع هموروئید
هموروئید داخلی
در بخش داخلی راست روده ایجاد می شود و معمولاً در ابتدا بدون درد است. در این نوع بواسیر ، ممکن است هنگام دفع مدفوع خون روشن در دستمال یا کاسه توالت مشاهده شود. اگر پیشرفت کند ، ممکن است به بیرون از مقعد بیاید (پرولاپس) و احساس توده ایجاد کند.
هموروئید خارجی
این نوع بواسیر زیر پوست اطراف مقعد تشکیل می شود و معمولاً دردناک تر از نوع داخلی است ، به خصوص هنگام نشستن یا دفع. همچنین ، می تواند باعث تورم ، خارش و التهاب شدید شود.
هموروئید ترومبوزه
نوعی بواسیر خارجی است که در آن رگ خونی دچار لخته خون می شود و علائم آن شامل درد شدید ناگهانی ، کبودی و برآمدگی سفت در اطراف مقعد است. این نوع بواسیر نیاز به درمان فوری دارد و گاهی تخلیه با جراحی لازم است.
برای دریافت مشاوره و نوبت عمل سرپایی هموروئید از دکتر امید گلی فرم تماس زیر را پر کنید.
علائم بواسیر در مردان و زنان
هموروئید میتواند هم در مردان و هم در زنان رخ دهد ، اما شدت و نوع آن ممکن است کمی متفاوت باشد. اما رایج ترین علائم عبارتند از :
- خونریزی مقعدی (به ویژه هنگام دفع مدفوع)
- درد یا سوزش در ناحیه مقعد (به ویژه در صورت نشستن طولانی مدت)
- خارش یا التهاب اطراف مقعد
- مشاهده برآمدگی یا توده نرم در نزدیکی مقعد
- احساس تخلیه ناقص روده
علت هموروئید
دلایل زیادی برای بروز بواسیر وجود دارد که ممکن است در افراد مختلف عوامل ایجاد بیماری متفاوت باشد. عواملی همچون نشستن یا ایستادن طولانی مدت ، یبوست مزمن و دفع سخت مدفوع و اضافه وزن و چاقی بسیار اثرگذارند. همچنین ، بارداری و زایمان طبیعی ، بلند کردن اجسام سنگین ، داشتن رژیم غذایی کم فیبر ، کم تحرکی و سبک زندگی ناسالم نیز از دیگر عوامل موثر در ایجاد بیماری است.
درجه بندی هموروئید
پزشکان هموروئید داخلی را ، بر اساس شدت بیماری ، به چهار درجه تقسیم می کنند که شامل موارد زیر است :
- درجه ۱ : هموروئید فقط داخل روده است و خونریزی دارد ولی بیرون نمی زند.
- درجه ۲ : هنگام دفع مدفوع بیرون می آید اما خود به خود به داخل بر می گردد.
- درجه ۳ : هنگام دفع یا فعالیت ، بیرون می زند و فقط با فشار دست به داخل می رود.
- درجه ۴ : دائماً بیرون است و حتی با دست هم به داخل بر نمی گردد ؛ درد و التهاب شدیدی دارد و معمولاً جراحی نیاز است.
روش های تشخیص هموروئید
غالبا پزشک برای تشخیص بواسیر از معاینه بالینی استفاده می کند. اما در موارد پیچیده تر از روش هایی همچون آنوسکوپی برای بررسی داخل مقعد ، سیگموئیدوسکوپی برای بررسی قسمت پایینی روده بزرگ و کولونوسکوپی برای رد بیماری های جدی تر مانند سرطان روده استفاده می کند.
درمان هموروئید چیست ؟
چگونگی درمان بواسیر به شدت بیماری بستگی دارد و روش های درمان آن به سه دسته کلی زیر تقسیم می شود :
۱. درمان خانگی هموروئید
برای درمان خانگی راهکارهایی همچون مصرف فیبر زیاد ، از جمله میوه ، سبزیجات ، غلات کامل ، نوشیدن آب کافی و نشستن در آب گرم بسیار توصیه شده است. افزون بر این ، استفاده از کمپرس سرد برای کاهش ورم و خصوصا پرهیز از نشستن طولانی روی توالت نیز اهمیت بسیاری دارد.
۲. درمان دارویی بواسیر
درمان با داروها باید حتما با تجویز و تایید پزشک متخصص انجام شود. معمولا برای درمان با دارو استفاده از پمادهای موضعی ضد التهاب و بی حس کننده ، شیاف هموروئید برای کاهش درد و خونریزی و ملین ها برای جلوگیری از یبوست تجویز می شوند.
3. درمان جراحی و لیزر هموروئید
بواسیر در مراحل گوناگون و بسته به میزان شدت بیماری ممکن است با جراحی در اتاق عمل یا به صورت سرپایی با لیزر در مطب پزشک انجام شود. روش های رایج درمان بیماری عبارت اند از :
| هموروئیدکتومی | برداشتن کامل هموروئید (برای موارد شدید) |
| استاپلر (هموروئیدوپکسی) | بستن و بالا کشیدن هموروئید داخلی |
| لیزر هموروئید | روشی نوین و کم تهاجمی با خونریزی و درد کمتر و دوره نقاهت کوتاه تر |
📌 دکتر امید گلی ، بهترین دکتر جراح عمومی در کرج ، بواسیر را هم به صورت سرپایی در مطب و هم با جراحی در اتاق عمل این مشکل را برطرف می کند.
پماد آنتی هموروئید
این پماد یکی از رایج ترین داروهای موضعی برای کاهش علائم بواسیر است و معمولاً ترکیبی از مواد ضد التهاب ، بی حس کننده و منقبض کننده است که درد و سوزش را کاهش می دهد ، التهاب و خارش مقعد را تسکین می دهد و خونریزی ناشی از هموروئید را کم می کند.
⚠️ توصیه مهم : استفاده از پماد هموروئید باید طبق نظر پزشک باشد ، چون مصرف طولانی مدت می تواند عوارض جانبی ایجاد کند.
ژل هموروئید
این ژل مشابه پماد عمل می کند اما بافت سبک تر و جذب سریع تری دارد. خنک کنندگی دارد و باعث کاهش التهاب می شود. به علاوه ، استفاده آسان تری نسبت به پماد دارد و برای بیمارانی که نمی خواهند احساس چربی یا سنگینی در ناحیه مقعد داشته باشند مناسب تر است.
پیشگیری از هموروئید
برای جلوگیری از بروز بواسیر رعایت چند نکته ساده ، از جمله موارد زیر ، کافی است :
- داشتن رژیم غذایی پر فیبر
- نوشیدن ۸ لیوان آب در روز
- ورزش منظم برای بهبود حرکات روده
- پرهیز از زور زدن هنگام اجابت مزاج
- اجتناب از نشستن طولانی مدت
برای دریافت مشاوره و نوبت عمل هموروئید از دکتر امید گلی فرم تماس زیر را پر کنید.
تفاوت خونریزی هموروئید با سایر بیماری ها
به طور کلی بسیار مهم است که خونریزی هموروئید از خونریزی های ناشی از بیماری های جدی تر مانند سرطان روده بزرگ، پولیپ روده یا بیماری های التهابی روده متمایز شود. بنابراین توصیه مشود در صورت هرگونه خونریزی مقعدی، به ویژه در افراد بالای ۴۰ سال، مراجعه به پزشک برای بررسی و تشخیص دقیق ضروری است.
عوارض هموروئید
اگرچه هموروئید در اکثر موارد یک بیماری خوش خیم است، اما در صورت عدم درمان و مراقبت مناسب، می تواند عوارضی به همراه داشته باشد. برای مثال خونریزی مزمن و طولانی مدت ناشی از هموروئید می تواند منجر به کم خونی فقر آهن شود. علائم کم خونی شامل خستگی، رنگ پریدگی، سرگیجه، تنگی نفس و ضعف عمومی است. در مواردی که لخته خون در هموروئید خارجی تشکیل شود، به آن ترومبوزه گفته می شود. این عارضه بسیار دردناک است و با تورم شدید، سفتی و تغییر رنگ ناحیه هموروئید همراه است.
هموروئید داخلی درجه چهار که بیرون زده و قابل برگرداندن نیست، ممکن است دچار نکروز شود. در این حالت، خون رسانی به هموروئید مختل شده و بافت دچار نکروز (مرگ بافت) می شود. این عارضه بسیار دردناک است و نیاز به درمان فوری دارد.
همچنین هموروئید ملتهب و زخمی می تواند مستعد عفونت باشد. عفونت هموروئید با علائمی مانند تب، درد شدید، ترشح چرکی و قرمزی همراه است.
نکته پایانی
هموروئید یک بیماری شایع و در اکثر موارد خوش خیم است که با تغییرات ساده در سبک زندگی و درمان های دارویی قابل کنترل است. آگاهی از علتها، علائم، عوارض و روش های پیشگیری از هموروئید، به افراد کمک می کند تا از بروز این بیماری پیشگیری کرده یا در صورت ابتلا، زودتر بهبود یابند. مهم ترین نکته این است که در صورت مشاهده هرگونه خونریزی مقعدی یا علائم هموروئید، حتماً به پزشک مراجعه شود تا از بیماری های جدی تر جلوگیری شود
سوالات متداول
1.آیا هموروئید خطرناک است ؟
در بیشتر موارد خیر ، اما اگر درمان نشود می تواند منجر به خونریزی شدید ، کم خونی و عفونت شود.
2. بهترین درمان بواسیر چیست ؟
در موارد خفیف درمان خانگی و دارویی مؤثر است. اما در هموروئید شدید ، لیزر هموروئید یا جراحی بهترین روش درمانی است.
3. آیا بواسیر خود به خود خوب می شود ؟
گاهی در مراحل اولیه با اصلاح رژیم غذایی و مراقبت های خانگی بهبود مییابد ، اما نوع شدید نیاز به درمان پزشکی دارد.
